હેપ્પી બર્થડે અમદાવાદ

No Narrative is possible!

Delhi is on fire. The narrative is ultimately changed, it is Hindu vs Muslim. The binary - the enemy of rationale - is on the battle ground. The binary is howling, mocking humanity.

The time of supporting or opposing someone or some ideology, some cause is far over. There is no space for reasoning. The crowd is on the march. The target is the one who is weak in numbers, in arms, or sometime someone whose only fault is to either Muslim or Hindu.

The binary will not pity if someone is the sole bread earner of his family. It will also not care if the nation is already in ecnomical crisis and the arsoning adds fuel to one's own property.

The binary runs amok through the streets. It will corner someone and avail most of his/her helplessness. The law itself will become the victim now. The media will be subjected to prove their stand.

ડિજિટલ જીની

આજ કાલ વોટ્સએપ યુનિવર્સિટી એ દરેક ભોંપુ ને તત્વજ્ઞાનની અનું પારંગત ડિગ્રી આપી દીધી છે. જેનાથી તે સવાર સાંજ આત્મવિજય ફૂંક્યા કરે છે. તો બીજી બાજુ ટિક ટોક માં ભાઈની ભવાઈ અને બેનીની બત્રિશીઓ વૈશ્વિક સ્તરે પ્રસિદ્ધ પામ્યાં છે. બાકી રહ્યું ટ્વિટર જેમાં મોટા ભાગે 'મેં આપકે સાથ હું યા સાથ નહીં હું' વડે જવાબ આપવાનો  હોય છે.

આ બેફામ અભિવ્યક્તિઓ એક નવો વાદ ઊભો કર્યો છે. જેનું નામ છે આનંદવાદ. નવ જાગૃતિનો આ ડિજિટલ ઉદય છે જેમાં તથ્યો પ્રકાશની ઝડપે આપણા સંદેશાઓ લાવી રહ્યા છે. આ સંદેશાઓ તથ્યો પર આધારિત હોવા કરતા મનોરંજક હોય છે.

મહાન તત્વચિંતક કાર્લ માર્કસ ફક્ત વૈચારિક આદર્શવાદ ની સખત ટીકા કરે છે. માર્ક્સના જણાવ્યા અનુસાર આપણી આસપાસની ભૌતિક પરિસ્થિતિ આપણા આદર્શોનું નિર્માણ કરે છે. તેથી જ તો માર્કસ કામદારોના હકનો બુલંદ અવાજ ઉઠાવે છે. માર્કસ સમાજને ખોખલા આદર્શવાદ થી સાવધાન રેહવાની સલાહ આપે છે.

ડિજિટલ જીનીએ આપણા માટે હુકમ મેરે આકા કહીએ એક ટચ વડે મજાનો મહેલ ઊભો કર્યો છે જેમાં વાસ્તવિક બાબતોનું કોઈ મહત્વ જડતું નથી.

Social Scientist Osho

https://youtu.be/uUKIoVcHfBM

https://youtu.be/hGJIB2zEk9w

https://youtu.be/t7dTDHUvyh8

https://youtu.be/Wy2KH4MjWfk

લૂંટણીયો મેળો

કસ્તુરબા નિર્વાણ દિન નિમિત્તે દર વર્ષે ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાં આનંદ મેળાનું આયોજન કરવામાં આવે છે. જેમાં જુદી જુદી વાનગીઓ સસ્તા ભાવે વેચવામાં આવે છે. પરંતુ આ વખતે મોટા ભાગના વાનગી સ્ટોલમાં એક એક વાનગીની કિંમત ૨૦ રૂપિયા હતી. અને તેની સામે જથ્થો એકદમ ઓછો!

છાત્રાલયમાં વિદ્યાર્થી દીઠ ૫૦ રૂપિયાના ટોકન આપવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ પોતાના પોકેટના પૈસા કાઢતાં પણ પેટ ભરીને જમી શક્યા ન હતા. કેમ કે એક પણ વાનગી પૂર્ણ આહાર રૂપે ન હતી. છૂટી છવાઈ વાનગીઓ ૨૦-૨૦ રૂપિયામાં પેટમાં આગ લગાડે એવી હતી ભૂખ સંતોષ એવી નહિ.

જાનું કરો ના

જાનું કરો ના, દિકુ કરો ના,
હવે ન જાવું મારે ચાયના
તારા બાપાને કેજે હું તો રેવાનો ભારતમાં
ચાયના માં ચાલે કોરોના
ચાહું તને લાખ પણ ચેપી છે કોરોના
કહે છે આ તો ફોનથી પણ ફેલાય
વળી મારો ફોન પણ છે ચાયના.
જો તું પૈસાનો લોભ મેલી દે તો,
ભલું છે ભારત, હું રહીશ રાજકોટમાં
અમદાવાદમાં તો આવે ટ્રમ્પ
દુશ્મન જેનું ચાયના.

https://youtu.be/3BwYBnoPUr8

https://youtu.be/BV0hRBz_sfY

માતૃભાષા

૨૧ ફેબ્રુઆરી એટલે વિશ્વ માતૃભાષા દિવસ. ૧૭ નવેમ્બર, ૧૯૯૯થી યુનેસ્કો દ્વારા આ દિવસ ઉજવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. આ ઉજવણીનો હેતુ આ વ્યાપક વિશ્વમાં ભિન્ન સંસ્કૃતિઓ અને ભાષાઓના મહત્વની સમજ કેળવવાનો અને સ્વીકાર કરવાનો છે.

૨૦૨૦ વર્ષની માતૃભાષા દિવસની થીમ ' સરહદ વિનાની ભાષાઓ ' છે. જે સરહદી ઝઘડાઓના નિરાકરણ માં સ્થાનિક ભાષાઓની ભૂમિકામાં રહેલો વિશ્વાસ છે.

' જો તમે સામાં વાળા ને સમજણ પડે તે ભાષામાં વાત કરો તો તે તેના ભેજામાં ઉતરે છે પણ જો તમે સામા માણસની ભાષામાં વાત કરો તો તે તેના હૈયામાં ઉતરે છે .' પ્રસ્તુત શબ્દો મહા માનવ નેલસન મંડેલાના છે. જગ વિખ્યાત આધુનિક અંગ્રેજી કવિયત્રી વર્જિનિયા વૂલ્ફના મતે ભાષાએ હોંઠ ઉપરની મદિરા છે.

માતૃભાષા પ્રત્યે લગાવ નું એક સાદું સીધું કારણ છે તે પિતૃ ભાષા નથી. તેમાં કોઈ પરિશ્રમ નથી, કોઈ ભય નથી. હાથનું કામ પ્રકૃતિમાં પરિશ્રમ કરી ઉપાર્જન કરવાનું છે, માતૃભાષા વડે આ પ્રકારના તમામ કાર્યોનું સામૂહિક પરિવહન શક્ય બને છે અને જાણ્યે અજાણ્યે સમાજ નિર્માણની પ્રક્રિયા થાય છે.

આજે યુનેસ્કો જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ પણ ભાષાની વિભિન્નતા ને માન આપે છે અને જુદા જુદા લોકો વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક ભેદને સ્વીકારવાની અને સમજવાની ભલામણ કરે છે. તો ચાલો પોતાની માતૃભાષાનું ગૌરવ લઈએ અને સાથે સાથે આપણાથી ભાષાકીય ભિન્ન લોકોને પણ સહજ સ્વીકારીએ.

Atrocity against Dalit in Rajasthan

A twenty year old young dalit man was subjected to extreme physical torture when a group of vigilantes publicly beaten and a screwdriver with petrol on it was inserted in his rectum on suspicion of theft of merely hundred rupees. The incident took place in Nagaur of Rajasthan.

Rajasthan Chief Minister instantly posted a twitter post in which he condemned the act and assured of justice in the matter. The opposition started criticizing the government on the issue.

Such brutal acts shake the thinking people of the nation completely. It also brings a great shame upon the present Indian society as despite the 72 years of independence prejudices of caste, religion, language dominate our behaviour.

The incidents of mob lynchings have been rampant in the country resulting into the inhuman punishments of most weaker sections of the society. These incidents are alarming as they reject the necessity of law.

Just few days before this incident, the judges of Supreme Court said that it is better to leave this country if the people are not to obey the rule of law.

The statistics of 'Halt The Hate' initiative conducted by Amnesty International is proof of the fact that weaker sections have been continuously targeted from 2015 onwards. From September 2015 to June 2019 there have been 621 alleged hate crimes committed against Dalits.

There have been incidents of rape, honor killing and even stone pelting on wedding procession. The last one is very recent of Banaskantha area of Gujarat where a Dalit bridegroom was stone pelted, interestingly this bridegroom happens to be a man of army!

All these incidents do not bode well for the coming days as the implementation of crude power has deeply intruded the privacy of selected class of the society.    

સોનેરી વર્ષા

ખબર ના હોય તો કહી દઉં, પાનખર પધારી ચૂકી છે. પીળા પીળા પાન ચોતરફ વર્ષી રહ્યા છે. અલબત્ત જ્યાં વાદળ વૃક્ષો હોય ત્યાં.

અમારી ગુજરાત વિદ્યાપીઠ વૃક્ષોના મામલે હજુ પણ સમૃદ્ધ છે. જોકે સવાર સવારમાં ગૃહકાર્ય કરનારાઓને પાંદડાના ઢગલા વાળવાનુ અઘરું તો પડતું જ હશે પણ ૧૧ની ઉપાસનામાં જતી વેળાએ જાણે આ વૃક્ષો અમારા જ માનમાં સોનેરી જાજમ બિછાવી રહ્યા હોય એવું લાગે છે. કુ કુ નો કલરવ કરતાં પંખીઓ એક વાતની પ્રતીતિ કરાવે છે કે હજી પણ મોબાઈલના ગ્લાસ બહાર એક દુનિયા ધમ ધમી રહી છે. તો આજે દુનિયાદારીની ભેટીઓ માર્યા કરતાં એકાદ ખરતાં પાનને તમારા વ્યસ્ત જીવનમાં રૂડો આવકાર આપવાનું ભૂલતા નહિ હો. 

સર્વોચ્ચ નિર્ણય

નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે સરકારને આદેશ આપ્યો છે કે આર્મીના નોનકોમ્બેટ સપોર્ટ યુનિટ્સમાં જો મહિલા અધિકારીઓ તેમના ટૂંકી-સેવા કમિશન પૂર્ણ કર્યા પછી તેની સેવા ચાલુ રાખવા ઇચ્છે તો તેમને પુરૂષ સમકક્ષોની જેમ કાયમી કમિશન આપવામાં આવે.

મહિલા અધિકારીઓને પરફોર્મન્સ ઇન્ડેક્સના આધારે કર્નલની કમાન્ડ પોસ્ટ્સ નહીં આપવાની આર્મી નીતિ મહિલાઓના દરજ્જાને જવાન અથવા જુનિયર કમિશન્ડ અધિકારીની કક્ષાએ ઘટાડી મૂકે છે. સર્વોચ્ચ અદાલતનો મહિલા તરફી આ નિર્ણય આજના સમયમાં ઘણું મહત્વ ધરાવે છે.

આ નિર્ણયથી સ્ત્રીઓમાં આત્મવિશવાસપૂર્વક કર્તવ્ય પાલન કરવાની પ્રેરણા મળશે. બીજું કે ફક્ત નારી તું નારાયણી કહી દેવાથી સ્ત્રીઓના અધિકારોમાં કોઈ માળખાકીય પરિવર્તન શક્ય નથી. વર્તમાન સમયમાં સમગ્ર દેશમાં બળાત્કારના કિસ્સાઓ એ રાષ્ટ્રીય, આંતરરષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતિય સમાજ ની નબળી છાપ ઉભી કરી છે. જેને દૂર કરવામાં આ નિર્ણયથી એક હકારાત્મક સંદેશ આપી શકાય.

બીજું કે છેલ્લા ઘણા સમયથી ભારતીય મહિલાઓ પોતાના બંધારણીય હકો થી જાગૃત બની છે અને તેના રક્ષણ માટે સશક્ત લડત પણ આપી રહી છે. જેમ કે સબરી માલા મહિલા મંદિર પ્રવેશ મુદ્દો અને શાહીન બાગ દિલ્લીનું મહિલા સંચાલિત અસહમતી પ્રદર્શન આગામી દિવસોમાં ભારતીય મહિલા સમાજ માટે પ્રેરણાસ્રોત બની રહેશે તે નિશંક છે. આમ વ્યક્તિગત રીતે મહિલાઓનું જાગૃત થવું અને સર્વોચ્ય ન્યાયાલય દ્વારા મહિલાઓ તરફી નિર્ણય આ તમામ બાબત આગામી સમયમાં મહિલકેન્દ્રી સમાજ ઊભો કરવામાં સહાયક બનશે.

લગનનો વાયરો ફોંકાંણો

 'અલી શાંતા રે બુન કાંતા; મેં હોંભણિ શે એક વોર્તા' અને 'ભાઈ ગોઠવાઈ ગ્યા છે' જેવા અસલ ગુજરાતી ગીતોની રમજટ સાથે લગન ના વાયરા ફૂંકાવા માંડ્યા છે. તો હવે મુરતિયા અને લાડીની સાથે ગામ આખું નાચ ગાનમાં કૂદી પડશે. કેમ નહીં, ડુંગળી હવે સસ્તી થઈ ગઈ છે અને કોરોનાને એરપોર્ટ ઉપર જ બંદી બનાવી દેવામાં આવ્યો છે.

ગુજરાતી લગ્ન ગીતોની એક અનોખી પરંપરા રહી છે. સમય સાથે જે તે પ્રતીકો અને તેમનું સમાજ માં મહત્વ બદલાયું જેની સ્પસ્ટ અસર લગ્ન ગીતોમાં પણ જોવા મળે છે. જેમકે જૂના ગિતોમાં જે તે વ્યક્તિની વિશેષતાને મહત્વ આપવામાં આવતું હતું પણ હવે ભૌતિક સગવડ પર ભાર મૂકવામાં આવે છે. 'ચાર બંગડી વાળી ગાડી, મામાં મારા ભપમ ભપમ ગાડી લાયા' જેવા ગિતોમાં આ બાબત જોઈ શકાય છે. જોકે આ ભારેભરખમ ગાડીઓ લગ્ન જીવનની સફર ને પાર પાડશે કે નહિ તે સંશોધન નો વિષય છે.